فروشگاه تجهیزات پزشکی اریا مدیک

کمک نیاز دارید؟ ۰۹۱۴۲۰۶۷۷۷۰

عوامل ایجاد دیابت بارداری ، روش های پیش گیری و درمان

علی وثوقی
۸ شهریور ۱۴۰۴
0 دیدگاه

عوامل ایجاد دیابت بارداری ، روش های پیش گیری و درمان  

دیابت بارداری یا دیابت حاملگی به افزایش غیر معقول سطح قند خون گفته میشود؛ که برای اولین بار در دوران  بارداری در بانوان تشخیص داده میشود. این شرایط زمانی رخ میدهد که بدن توانایی تولید انسولین کافی برای جذب گلوکز را نداشته باشد یا در حالت دیگر بدن انسولین تولید کند اما سلول ها نتواند از ان به درستی بهره ببرد.

علت های اصلی دیابت بارداری    

1-هورمون های جفت : جفت عضوی مسطح در بدن جانداران پستاندار است؛که با بند ناف به جنین متصل میشود . جفت پیش از زایمان به دیواره ی رحم متصل است و در طی زایمان به همراه نوزاد و پرده های جنینی از بدن خارج میشود.جفت در طی دوران فعالیت خود هورمون هایی ترشح میکند که میتواند بر انسولین و جذب آن در بدن اثر مخرب بگذارند. هورمون هایی چون :

1- لاکتوژن جفتی انسان

2-استروژن

3-پروژسترون

4-کورتیزول

این هورمون های نام برده شده با افزایش مقاومت بدن مادر به انسولین  باعث میشود گلوکز به طور مفید به سلول ها جذب نشود و در نتیجه قند خون بالا میرود.اگر درمان آن را پیگیری نکنید منجر به ایجاد دیابت بارداری میشود.

لاکتوژن جفتی : یک هورمون پلی پپتدی تشکیل شده از پروتیئن است و نقش های متعددی در تنظیم متابولیسم بدن مادر و جنین دارد. در دوران بارداری تولید و ترشح میشود.

 عملکرد این هورمون بدین گونه است که حساسیت بدن مادر باردار را به انسولین کاهش میدهد تا مواد مغذی بیشتری به جنین برسد و جنین رشد خوبی را تجربه کند.
این فرایند برای تغذیه ی جنین ضروری است ؛اما در برخی مادران، مقاومت انسولین را به طور غیر طبیعی بالا میبرد  و در نتیجه دیابت بارداری بروز پیدا میکند.

استروژن : استروژن یک هورمون جنسی تشکیل شده از کلسترول(نوعی چربی) است. این هورمون فقط در بانوان یافت نمیشود بلکه در کودکان ، مردان و زنان یائسه نیز قابل مشاهده است. استروژن معمولا در بافت های چربی،تخمدان ،غدد فدق کلیه ساخته میشود.

انسولین با تاثیر بر گیرنده های پروتئینی انسولین که بر روی سلول ها مستقرهستند توانایی پاسخ گویی یاخته(سلول) به انسولین و جذب گلوکز را کاهش میدهد. این به این معناست که سلول برای جذب و ذخیره ی قند خون به انسولین بیشتری احتیاج دارد.

 پروژسترون : این هورمون یک استروئید 21 کربنه است.که در بارداری باعث کاهش حساسیت سلول ها به انسولین میشود. تاثیر گذاری این هورمون غیر مستقیم است.
 پروژسترون از طریق سیگنال دهی داخل سلولی که توسط انسولین فرستاده میشود، مانع از عملکرد درست سلول میشود.

 کورتیزول : کورتیزول سطح هورمون های استرس (اپی نفرین و نور اپی نفرین) و قند خون را بالا میبرد.

و از طرفی حساسیت سلولی نسبت به انسولین کاهش پیدا میکند. در نتیجه لوزالمعده (پانکراس) باید انسولین  بیشتری ترشح کند تا قند خون به طور عادی و طبیعی تنظیم شده باقی بماند. این امر به خستگی هم منجر میشود.

 

 تمامی این پاسخ های هورمونی به علت وجود یک فرایند در مکانیسم انسانی است. این فرایند که
( بازخورد منفی ) نام دارد باعث ایجاد یک تغییر درون یک تغییر دیگر میشود.
 عملکرد این فرایند بدین شکل است ؛ وقتی هورمونی برای مثال کورتیزول بالا میرود بدن نسبت به هورمون دیگر که انسولین هست ؛ حساسیت خود را کاهش میدهد تا هورمون ها در تعادل به سر ببرند.

 

عوامل دیگر دیابت بارداری :

2- چاقی و اضافه وزن : این عامل به طور قابل توجهی خطر ابتلا به دیابت بارداری را افزایش میدهد؛ زیرا چربی شکمی باعث مقاومت انسولین و التهاب مزمن میشود و هورمون های دخیل در متابولیسم قند خون ، تجزیه و جذب آن را تحت تاثیر قرار میدهد.

چاقی چگونه باعث دیابت بارداری میشود؟

1 : چربی زیاد در ناحیه ی شکم و پهلو ها باعث ترشح مواد شیمیایی میشود که حساسیت سلول ها را نسبت به انسولین کاهش میدهد. در نتیجه، بدن نمیتواند از انسولین به طور درست بهره ببرد.

2 : چاقی باعث ایجاد التهاب در سراسر بدن میشود. این التهاب همچنین میتواند عملکرد سلول های بتای پانکراس را دچار آسیب جدی کند.

3 : چاقی بر تعادل هورمونی تاثیر میگذارد.هورمون هایی که برای قند خون هستند در طی دوران بارداری دچار تغییر میشوند.

پیامد های دیابت بارداری بر اثر چاقی و اضافه وزن بر روی مادر و جنین :

برای مادر : خطر فشار خون بالا ، پره اکلامپسی ، نیاز به سزارین و عوارض ناشی از جراحی .

برای جنین : وزن بالا هنگام تولد (ماکروزومی)  ، احتمال آسیب دیدن در حین زایمان ، مشکلات تنفسی و افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع 2 در سنین بالا تر.

3 – سن مادر :

تحقیقات ثابت کرده،سن مادر بر روی دیابت بارداری تاثیر به سزایی دارد. زیرا با افزایش سن به خصوص پس از 30 سالگی خطر ابتلا به دیابت بارداری افزایش پیدا میکند ، که به دلیل افزایش احتمالی مشکلات متابولیکی است که بدن با آن مواجه میشود.

4 – سابقه ی خانوادگی:

سابقه ی خانوادگی به ویژه دیابت نوع 2 و بارداری خطر ابتلا زنان در مبتلا شدن به دیابت بارداری تاثیر گذار است. زیرا عوامل ومحتوا ی ژنتیکی به نحوه ی پاسخ دادن بدن مرتبط است.

 

پره اکلامپسی : یکی از بیماری های دوران بارداری است که با افزایش فشار خون و آسیب دیدن اندام مشخصی  پدیدار میشود. علائم آن شامل تورم ، افزایش وزن  ناگهانی و سر درد هستند. علت دقیق آن ناشناخته است اما ژنتیک و چاقی در بروز آن موثر است. 

 

چگونه سابقه ی خانوادگی تاثیر گذار است ؟

 عوامل ژنتیکی و وراثتی : ژن های موجود در خانواده میتواند بر روی متابولیسم قند خون تاثیر گذار باشد.-1

مشکلات در عملکرد انسولین: برخی ژنها میتوانند باعث اختلال در تولید و جذب انسولین شوند. -2

افزایش قند خون : در نهایت مشکلات در عملکرد انسولین منجر به افزایش گلوکز خون میشود. -3

5 – سندروم تخمدان پلی کیستیک :

 سندروم تخمدان پلی کستیک یا نشانگان تخمدان پر کیستی ، شایع ترین اختلالات درون ریز (اندو کرینوپاتی ) در زنان و شایع ترین علت نازایی ناشی از عدم تخمک گذاری است.

مکانیسم تاثیر بر دیابت بارداری :

1-  مقاومت به انسولین : سلول های بتای پانکراس را دچار اختلال میکند.

 2- عوامل هورمونی : سندروم تخمدان پلی کیستیک ، یک اختلال هورمونی است که عدم تعادل در هورمون های تولید مثلی و افزایش آندروژن ها( هورمون های مردانه ) را به همراه دارد، که وضعیت متابولیسم قند خون را نیز تحت تاثیر قرار میدهد.

راه های پیشگیری از دیابت بارداری :

1- فعالیت بدنی : انجام دادن ورزش هایی با شدت متوسط مانند پیاده روی سریع ، شنا وو یوگا به طور منظم در بارداری میتواند به بهبود حساسیت بدن انسولین کمک کند.

2- رژیم غذایی سالم : بر مصرف میوه ها و سبزیجات ، غلات کامل ، پروتئین های بدون چربی و چربی های سالم تمرکز کنید . از مصرف زیاد مواد  غذایی با قند بالا مانند دسر ها ، شیرینی جات و هر محصول دارا یقند  فراوری شده خود داری کنید.

مصرف کربوهیدرات ها ار به حداقل برسانید و غذا ها یحاوی فیبر ابلا را در برنامه ی غذایی خود بگنجانید.

3- مدیریت وزن : رسیدن به وزن مناسب پیش از بارداری ، امر بسیا مهمی است که باید رعایت شود.

زنان چاق بیشتر در معرض دیابت بارداری هستند.

4- مدیریت استرس و اضطراب : استرس و اضطراب مزمن میتواند خطر ابتلا به دیابت بارداری را تا حد زیادی افزایش دهد. با درگیر کردن خود با فعالیت هایی چون یوگا ، مدیتیشن و طبیعت گردی و هر آنچه با آن احساس آرامش میکنید در فهرست کارهای روزانه ی خود بگنجانید.

5- مراقبت های پزشکی : با پزشک خود در مورد خطرات و راهکار های پیشگیری مشورت کنید.

در صورت داشتن عوامل خطر ، نظارت منظم بر قند خون در طول بارداری میتواند یک اقدام پیشگیرانه ی موثر باشد.

 

  • فهرست مطالب
    بیشتر بخوانید
    دیدگاه ها

    برای نظر دادن لطفا وارد شوید.

    به سبد خرید اضافه شد
    به علاقمندی ها اضافه شد
    0

    محصول در سبد خرید دارید

    مشاهده سبد خرید